hELVÍTIS DRASL SEM ÉG ER HÆTTUR AÐ NOTA

sdfg

Þetta er merkilegt forrit sem leyfir manni ekki að birta kóperaðan texta

Björn minnist á hugleiðingar mína um nýja orðabók og bætir við nokkrum hugleiðingum.

Ég get svo sem bætt við nokkrum hugleiðingum:

Það er vel hægt að færa rök fyrir því að mörg orð eigi ekki heima í íslenskri orðabók. Orðið senter gæti t.d. verið slíkt.

Pistill minn á Sellunni var einkum til varnar þeim orðum sem eiga undir högg að sækja hjá málfasistum sem átta sig ekki á því að stórhluti orða sem við notum dagsdaglega eru tökuorð sem sóma sér þó vel í íslensku. Ég var þó ekki að mæla með því að orð eins og sjitt, tjilla, túþpeist, lætboll og tojlett ættu að vera í íslenskri orðabók. Þar eru um fátt annað en hljóðlíkingar sem enga merkingu hafa (nema ensku merkinguna) og sóma sér engan veginn í íslenskum rithætti, beygingu eða hljóðkerfi. Aftur á móti eru til sambærileg orð eins og pítsa, píta, bögg sem apa upp framburð á erlendu orðunum en eru þó örðuvísi að því leyti að þau laga sig ágætlega að íslensku hljóð- og beygingakerfi.
En hvað með orðið senter!? Orðið center hefur skapað sér nokkuð alþjóðlegan sess. Það skilst ágætlega í flestum tungumálum en það sómir sér þó ekki vel í íslensku. Sú ríka hefð í íslensku að búa til ný orð yfir flesta hluti er ágæt, þannig eigum við orð eins og sími, sjónvarp, tölva, alnet, raunsæi og háskóli sem öll eru glæsileg orð í íslensku. Margir hafa þó bent á að með þessu verði íslenskan óneitanlega nokkuð útundan hjá mörgum öðrum málum heimsins sem mörg hver hafa tekið upp ýmis orð sem eru af grískum eða latneskum stofni og eru orðin nokkuð alþjóðleg. Þetta verður til þess að íslendingar verða að bera sig eftir þessum alþjóðlegu orðum sem television, telefon, internet, computure, realism og university eru. Í þessum hópi er einmitt orðið center.
Flestir eru þó sammála um það að betra sé að íslenska svona orð frekar en að taka þau lítið breytt inn í tungumálið. Þannig er íslenskan oft gagnsærri en mörg önnur tungumál því flest orð hennar sækja merkingu sína í sjálft tungumálið. Við vitum t.d. nákvæmlega hvað um er rætt þegar við notum orð eins og bifreið. Þar er á ferð reið sem bifast. Orðið bíll hins vegar er algerlega ógagnsætt ef við vitum ekki að það er komið úr dönsku þar sem bil er stytting úr automobil sem er komið úr ensku sem notast við tvær grískar rótir auto og mobile.
Hægt er að mynda orð í íslensku á margan hátt: Einkum er þó talað um þrennt þegar ný orð búin til:
Nýyrði þar sem notuð er gömul rót og búin til úr henni nýtt orð með viðskeytum. Frægustu nýyrði í íslensku eru orð á borð við tölva, þota, útvarp og tækni.
Tökuorð er afar stór hópur nýrra orða í íslensku þar eru orð eins og prestur, biskup, kross, sápa, kurteisi, fangelsi, sjoppa, lager, skanni og prentari. Þau tökuorð sem ekki hafa hlotið náð fyrir meirihluta landsmanna eru jafnan kölluð slettur. Bögg, djók, djús, sjitt, fokk, seif, kontról eru dæmi um slettur. Þessar slettur eru líka stundum kallaðar slangur en slangur þarf þó ekki endilega að vera sletta. Þannig eru orð eins og froðuheili, ljóska, lambakjöt, sýra og grænmeti slangur, þ.e. þegar þau eru látin merkja annað en bókstaflega.
Tökuþýðingar þar sem erlendir stofnar eru þýddir saman. Orðið samviska þannig bein þýðing á orðinu conscientia þar sem con merkir sam- eða með- og scientia merkir viska eða vísindi. Aðrar tökuþýðingar í íslensku eru t.d. þvottavél,

Æ kræst.... ég hef engan tíma til að vera að bulla þetta.....................................

Ég tel að dagar internetsins verði brátt taldir. Mín spá: 3-4 ár í viðbót. Then it's history!

áhugasamir mega hætta að linka í hjortur0.tripod.com og linka þess í stað á http://www.hi.is/~hjorture

Það er misskilningur hjá Finni að hann hafi hækkað sig um eitt sætí í síðustu kokkteilakeppni. Samkvæmt mínum útreikningum lækkaði hann sig um tvö stæti. Því síðasta ár lenti hann í 7. sæti en í ár lenti hann í því níunda. Einfaldur útreikningur. Hann má þó una sáttur miðað við mig sem lækkaði um heil fimm sæti. Úr því þriðja og niður í áttunda. En að meðaltali lækkaði ég bara um tvö sæti. Þannig er ég nú að meðaltali í fjórða sæti en var í öðru sæti að meðaltali fyrir keppni.

Næst mun ég testa kokkteilinn áður en mætt er til keppni.

Kokkteilakeppni var á laugardag. Ég stefndi á annað sæti. Þurfti að sætta mig við áttunda sæti! Var þó ofan við Finn Pálma og það var missjón út af fyrir sig!

Á föstudag kom út ný Íslensk orðabók. Mér var ekki boðið í útgáfuhófið. Davíð Oddsson var hinsvegar á staðnum. Merði hefur örugglega þótt gaman að taka í spaðann á kappanum!

Nokkrir málfræðingar eru hinsvegar að eipa á nokkrum þeirra orða sem eru í bókinni. Þau eru greinilega ekki nógu hipp og kúl, eða kannski of hipp og kúl. Ég fjalla einmitt um málið á Sellunni í dag!